Showing posts with label πελατειακές σχέσεις. Show all posts

Να μην αλλάξει ποτέ ο νόμος περί ευθύνης Υπουργών;





Η μετατροπή της κρίσης σε κανονικότητα αποδεικνύει ότι δεν πάσχουμε πολιτικά ή οικονομικά εξαιτίας του Συντάγματος. Οι ρίζες της πολιτικής και οικονομικής παρακμής που βιώνει η χώρα, δεν βρίσκονται στο «κακό» ή «αναποτελεσματικό» Σύνταγμα ως θεμελιώδη νόμο του κράτους. Αντιθέτως, οι αιτίες της παρακμής πρέπει να αναζητηθούν στις πελατειακές πρακτικές του κομματικού συστήματος, που βρίσκει τρόπο να επιβιώνει σε διάφορες παραλλαγές, σήμερα ανατροφοδοτούμενο από τον διάχυτο εθνολαϊκισμό.
Ο κίνδυνος της προσβολής και του Συντάγματος από τον ιό του εθνολαϊκισμού είναι υπαρκτός και αποτυπώνεται στην κυβερνητική προσπάθεια να διευρυνθεί δήθεν η λαϊκή συμμετοχή στην αναθεωρητική διαδικασία, μέσω μιας καθ’ όλα ακατάλληλης και άτυπης επιτροπής για την αναθεώρηση του Συντάγματος που περιόδευσε στην Ελλάδα.   
Για το Σύνταγμα, ο συντακτικός νομοθέτης προέβλεψε αυστηρή αναθεωρητική διαδικασία (άρθρο 110Σ) με συγκεκριμένη κοινοβουλευτική διαδικασία και αριθμητική, που θα αντανακλά την πολιτική και κοινωνική συναίνεση ως προϊόν δημοσίου διαλόγου. Και φυσικά, οι πολίτες μετέχουν στην αναθεωρητική λειτουργία διά των εκλογών που παρεμβάλλονται μεταξύ πρώτης Βουλής, που διαπιστώνει την ανάγκη αναθεώρησης και δεύτερης Βουλής, που πραγματώνει την αναθεώρηση.
Το τελευταίο διάστημα πλήθος προτάσεων και ιδεών για τη συνταγματική αναθεώρηση υποβάλλονται στον δημόσιο διάλογο. Δεν μας λείπουν οι προτάσεις, όπως και οι νόμοι άλλωστε. Σαν χώρα κατά κανόνα παράγουμε κακούς και πολλές φορές ανεφάρμοστους νόμους.
Την εξαγγελία αναθεώρησης του Συντάγματος την επικαλούνται οι πολιτικοί συνήθως είτε για να κρύψουν την απροθυμία/ανικανότητά τους να προχωρήσουν σε αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, είτε ως την «από μηχανής θεό», που θα λύσει όλα τα προβλήματα. Από μόνη της η αναθεώρηση του Συντάγματος, όμως, δεν αρκεί για να βγούμε από την κρίση. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο θεσμικό, είναι και πολιτικό και έχει να κάνει με τις κυβερνητικές μεθοδεύσεις που συντηρούν ένα πολωτικό κλίμα διχασμού.
Ιδανικά, μιας αξιόπιστης συνταγματικής αναθεώρησης θα έπρεπε να προηγείται μια μεθοδική και σταδιακή αποκατάσταση της πολιτικής εμπιστοσύνης των πολιτών στην αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος, με συναινετικές πρωτοβουλίες συνεννόησης και σεβασμού του κράτους δικαίου. Ιδανικά, θα έπρεπε παράλληλα ο πολιτικός και ο επιστημονικός κόσμος να  απαλλαγεί από μια «παραλυτική» θεσμολαγνεία, που βολεύει μόνο τις δυνάμεις της ακινησίας.
Κατά τη γνώμη μου, οι υπεύθυνες δυνάμεις της Βουλής, αλλά και ο νομικός κόσμος, οφείλουν να φερθούν με ρεαλισμό, παρά τη διαρκή αντιθεσμικότητα της κυβέρνησης, και να συζητήσουν λίγες και ουσιαστικές προτάσεις που καθ’ όμολογία κρίνονται ώριμες όπως:
• Η ριζική αλλαγή του νόμου περί ευθύνης Υπουργών, που έχει αποδειχθεί πολλάκις προβληματική
• Η μη πρόωρη διάλυση της Βουλής για την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας
• Η αντιστροφή του σημερινού κανόνα για τη βουλευτική ασυλία
• Η ίδρυση μη κρατικών Πανεπιστήμιων
• Η εμπλοκή του Προέδρου της Δημοκρατίας στην επιλογή των προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων
Αντιθέτως, σε ζητήματα όπως η συνταγματική καθιέρωση της απλής αναλογικής και η δημοψηφισματική επικύρωση διεθνών συμφωνιών θα πρέπει η αντίδραση να είναι σύσσωμη και κατηγορηματική.
Για τις ριζικές αλλαγές που έχει ανάγκη η Ελλάδα απαιτείται νηφαλιότητα και συνεργασία για μια στοχευμένη αναθεώρηση του Συντάγματος. Οι συνθήκες πιθανότατα να μην είναι ποτέ ιδανικές. Θα αφήσουμε τις ευκαιρίες να χάνονται;
Να μην ξεχνούμε ότι οι θεσμοί δεν είναι αυτομάτως ισχυροί από μόνοι τους, αλλά παίρνουν το ύψος των ανθρώπων που τους κουβαλούν στις πλάτες τους. 


Παππού, τι σημαίνει προϋπολογισμός;




Χωρίς πυξίδα και διαφάνεια

* το άρθρο συνυπογράφεται από τους: Παναγιώτη Βλάχο και Νίκο Μηλαπίδη
Εκτός από πονοκέφαλος του εκάστοτε Υπουργού Οικονομικών, ο κρατικός προϋπολογισμός είναι η ακτινογραφία του κοινωνικού συμβολαίου σε μια χώρα. Η κατανομή των εσόδων του κράτους δείχνει πώς ιεραρχεί η κυβέρνηση τις ανάγκες της κοινωνίας και πώς αντιλαμβάνεται τη λειτουργία του κράτους που διοικεί.
Στην Ελλάδα για παράδειγμα, έχουμε ένα κράτος που αφαιρεί διαρκώς εισόδημα από τη μεσαία τάξη μέσα από την υπερφορολόγηση και θέλει να μετατρέψει κάθε επιχειρηματία ή ελεύθερο επαγγελματία σε μισθωτό της φτώχειας. Την ίδια στιγμή, δεν μεταφέρει πόρους στην κοινωνική πολιτική και χρησιμοποιεί τη σύνταξη ως μόνο όπλο κατά της φτώχειας, που η ίδια προκαλεί, επιβαρύνοντας και άλλο την εργασία!
Από τον προϋπολογισμό καταλαβαίνουμε, επίσης, αν η κυβέρνηση έχει σχέδιο, πώς διαχειρίζεται τα χρέη της, πώς επενδύει τα έσοδά της και ποια είναι η σχέση της με τις άλλες εξουσίες. Για παράδειγμα, η υψηλή κοπτορραπτική του Υπουργού Οικονομικών ουσιαστικά γίνεται στο σκοτάδι, χωρίς δημόσια συζήτηση. Η Βουλή δεν θα τον συζητήσει αναλυτικά, γιατί πολύ απλά το νομοθετικό σώμα δεν διαθέτει την εξουσία να αλλάξει ούτε μια γραμμή, ούτε έναν κωδικό από το σχέδιο νόμου που θα κατατεθεί. Οι βουλευτές μπορούν αποκλειστικά να εγκρίνουν ή να απορρίψουν, «ξεχαρμανιάζοντας» από το έδρανο του ομιλητή μόνο για πέντε μέρες. Αντίθετα, στην Πολωνία και στη Δανία ο προϋπολογισμός συζητείται για τέσσερις μήνες, για να μην αντιπαρατεθούμε με τις ΗΠΑ, που η συζήτηση διαρκεί οχτώ μήνες.
Φυσικά, κανείς μας δεν ξέρει πού πάνε τα λεφτά μας, ενώ θα έπρεπε να έχουμε το δικαίωμα να παρακολουθούμε την ροή των δαπανών και να αξιολογούμε τις κυβερνητικές δράσεις. Υπάρχουν δήμοι και περιφέρειες στην Ελλάδα, που σταδιακά «ανεβάζουν» τα οικονομικά τους στοιχεία στο διαδίκτυο, την ώρα που το Παρίσι και το Σάο Πάολο ήδη σχεδιάζουν από κοινού με τους πολίτες τον προϋπολογισμό τους. Στην εποχή που μπορείς μέσα από το κινητό σου να δεις σχεδόν τα πάντα, να παραγγείλεις από ταξί, βιβλία και φαγητό μέχρι πιστοποιητικά, στην Ελλάδα καινοτομούμε ψηφιακά μόνο για να εισπράξουμε φόρους.
Ο προϋπολογισμός για το 2017 λέει πολλά για τον «προοδευτισμό» και τον «πατριωτισμό» της σημερινής κυβέρνησης:

  • Το ελληνικό κράτος δίνει τα λιγότερα για τους ανέργους της και την υποστήριξη της απασχόλησης, παρότι έχουμε την υψηλότερη ανεργία στην Ευρώπη.
  • Είμαστε προτελευταίοι σε γεννήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δαπανούμε, όμως, τα λιγότερα απ' όλους για τη στήριξη της οικογένειας.
  • Η κατάσταση στα δημόσια νοσοκομεία είναι απελπιστική. Δεν είναι τυχαίο. Δαπανούμε για την Υγεία τα λιγότερα απ' όλους στην Ευρωζώνη.
  • Μεταρρυθμίστηκε το κράτος; Νομίζετε! Οι «Γενικές Υπηρεσίες» στην Ελλάδα είναι υπερτριπλάσιες από το μέσο όρο της Ευρώπης! Οι λειτουργικές δαπάνες του κράτους για το 2017 αυξάνονται σε σχέση με την πρόβλεψη του 2016 κατά 554 εκατ. ευρώ.
  • Μεριμνούμε υπερβολικά για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ δεν κάνουμε το ίδιο για την έρευνα και την καινοτομία.
  • Το 39% των Ελλήνων ζει στα όρια της φτώχειας ή απειλείται με φτώχεια, αλλά το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα που έχει ψηφιστεί (ονομαστικά) δεν υλοποιείται.

  • Και εκεί που τελειώνει ο προϋπολογισμός, έρχεται ο απολογισμός. Όμως και εδώ καινοτομούμε, αφού ο απολογισμός του 2015, θα συζητηθεί το 2017, ενώ στις χώρες του ΟΟΣΑ πραγματοποιείται 3 με 6 μήνες μετά την εκτέλεσή του. Ο δε απολογισμός του 2014 (κυβέρνηση ΝΔ/ΠΑΣΟΚ) υπερψηφίστηκε στις 16/11/2016 από την Βουλή - και από την κυβερνητική πλειοψηφία προφανώς - σε μια ολιγόλεπτη συνεδρίαση. Εκεί υπάρχει συνέχεια στο κράτος: διαδικασία παρωδία, αν όχι τραγωδία.
    Φόροι για όλους, τα «πελατάκια» να μας ψηφίζουν
    Χωρίς διαφάνεια, προθεσμίες, λογοδοσία και κοινωνικό έλεγχο, ο προϋπολογισμός γίνεται «λάστιχο» σε κάθε πελατειακή κουτοπονηριά: πράσινα, μπλε, πορτοκαλί παιδιά, ομάδες, φίλοι του συστήματος, φυτρώνουν ως παράσιτα στον προϋπολογισμό και αφαιρούν πόρους από εκεί που υπάρχει πραγματική ανάγκη. Για δαπάνες, όπως ένα ταξίδι στην Κούβα και ένα γραφείο πρωθυπουργού - χωρίς αντικείμενο - στη Θεσσαλονίκη, θα βάζουμε πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη. Για κάθε 1 ευρώ δαπάνης, έρχονται 3 ευρώ φόρων, αφού έχουμε τους υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές για τις επιχειρήσεις (29%) και είμαστε πρωταθλητές στην Ευρώπη στους πιο άδικους φόρους, του έμμεσους. Και το 2017, οι φόροι, οι εισφορές και η αποεπένδυση θα στείλουν και άλλες επιχειρήσεις στη Βουλγαρία και στην Κύπρο.
    Σήμερα, η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την απομείωση του χρέους που θα γίνει το 2060. Στην πράξη κάνει ό,τι μπορεί για να το ξανασυσσωρεύσει και να μεγαλώσει τις ανισότητες και τις αδικίες. Στέλνει τον λογαριασμό του παρόντος (και μελλοντικού παρελθόντος) στα αγέννητα εγγόνια μας.
    Και αυτή η κατάσταση δύσκολα θα αλλάξει όσο δεν διεκδικούμε, ως πολίτες, περισσότερη διαφάνεια και κοινωνικό έλεγχο σε αυτά που πληρώνουμε. Σε αυτό μάλλον θα συμφωνεί και ο Πρωθυπουργός που χειροκρότησε θερμά τη φράση του Ομπάμα ότι ο πιο σημαντικός τίτλος στις σύγχρονες κοινωνίες «δεν είναι του Προέδρου ή του Πρωθυπουργού, αλλά του Πολίτη». Όχι μόνο για τις άλλες χώρες, Πρωθυπουργέ. Και για την Ελλάδα.
    * Ο Παναγιώτης Βλάχος είναι επικεφαλής της πολιτικής κίνησης «Μπροστά» και μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου
    * Ο Νίκος Μηλαπίδης είναι διευθυντής της ΚΟ του Ποταμιού