Nίκος Μηλαπίδης: εθνική στρατηγική

Showing posts with label εθνική στρατηγική. Show all posts

Το μεγάλο ερώτημα για το μέλλον, το άμεσο μέλλον της Ελλάδας για τα επόμενα 5-10 χρόνια, είναι το μοντέλο της ανάπτυξης που θα υπερισχύσει από δω κι εμπρός.

Το μοντέλο της ανάπτυξης, σημαίνει στρατηγική για την αξιοποίηση των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων ανά κλάδο, σημαίνει μεγέθη και ανταγωνιστικότητα αλλά κυρίως σημαίνει ποιες κοινωνικές ομάδες θα εμπλακούν. Ποιες τάξεις θα τραβήξουν το κάρο, ποιες θα ακολουθήσουν και ποιες θα καρπωθούν την παραγόμενη αξία.

Η ευημερία προέρχεται από τη δημιουργία θέσεων εργασίας που αποδίδουν αξιοπρεπή αμοιβή. Μια ανάπτυξη από τους πολλούς για τους πολλούς, είναι η οικονομική ανάπτυξη που κατανέμεται με δίκαιο τρόπο στην κοινωνία και δημιουργεί ευκαιρίες για όλους.

Μια χώρα σε «οιονεί πτώχευση», ανοικτή ή κεκαλυμμένη διεθνή εποπτεία, με αναιμικές αναπτυξιακές προοπτικές και αδύναμη να πείσει πως θα πάρει το μέλλον της στα χέρια της, θέλει πολύ ματαιοδοξία να θεωρήσει κανείς ότι απολαμβάνει ιδιαίτερο κύρος στο διεθνές σκηνικό.

Η κατάσταση της οικονομίας μας επηρεάζει καίρια την εθνική μας ισχύ. Η εξωτερική πολιτική πάει χέρι-χέρι με την εθνική κυριαρχία. Η εθνική κυριαρχία και ισχύς δεν είναι κάτι στατικό και δεδομένο.

· Ποιος λοιπόν προσδιορίζει το εθνικό συμφέρον;

· Πώς όλοι το επικαλούνται αλλά λίγοι τελικά το υπηρετούν;

· Ποια η σημασία των θεσμών σε μια ταλαιπωρημένη χώρα;

Η εθνική στρατηγική δεν έχει σχέση με τα νταηλίκια και την εύκολη ρητορεία. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι εθνικό δεν είναι το μεγαλόστομο αλλά το καλά σχεδιασμένο και προετοιμασμένο προς όφελος του τόπου.

Η εθνική ισχύς κερδίζεται με πολιτικές που απαιτούν πολύ χρόνο και διαρκή επαγρύπνηση. Ειδικά τα θέματα που αφορούν τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό, είναι θέματα πραγματικού συσχετισμού δυνάμεων, είναι θέματα που συνδέονται με τον στρατιωτικό και οικονομικό συσχετισμό δυνάμεων.

Ο σημερινός κόσμος είναι γεμάτος περίπλοκες διασυνδέσεις και θα συνεχίσει να εξελίσσεται με τρόπο που θα δημιουργεί νέες προκλήσεις. Η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει στο άμεσο μέλλον μια σειρά από προκλήσεις στο εξωτερικό, όπως:

Μια αυξανόμενα νευρική και απρόβλεπτη Τουρκία σε σχέση με τον ενεργειακό χάρτη και όχι μόνο. Τα συνεχιζόμενα μεταναστευτικά ρεύματα από το Νότο, την Ανατολική Μεσογείο και την Μέση Ανατολή. Την ισχυρή αβεβαιότητα για το μέλλον της Ε.Ε. αλλά και του διατλαντικού δεσμού. Πιθανές εδαφικές ανακατατάξεις στα Βαλκάνια και άλλες γειτονικές περιοχές, Σύνθετα ερωτήματα για τον περιφερειακό ρόλο της Κίνας και της Ρωσίας που καλλιεργεί τον αντι-δυτισμό.

Την ίδια ώρα στο εσωτερικό επίπεδο, η Ελλάδα καλείται να χαράξει μια στρατηγική για να διαχειριστεί:

· την έλλειψη παραγωγικού μοντέλου

· το σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα και την ανάγκη ένταξης των μεταναστών

· το προβληματικό εκπαιδευτικό σύστημα και την αποκλιμάκωση της ανεργίας,

· τον ψηφιακό αναλφαβητισμό της οικονομίας και τις προκλήσεις της 4^ης βιομηχανικής επανάστασης

· τις πάγιες αδυναμίες του δημόσιου τομέα,

· την ανάγκη διαχείρισης της κλιματικής αλλαγής και το ευρύ φάσμα εκτάκτων καταστάσεων

Και όλα αυτά, σε μόνιμες συνθήκες πόλωσης χωρίς κουλτούρα συναίνεσης και συνεννόησης σε μεγάλα εθνικά ζητήματα. Σήμερα χρειαζόμαστε κάτι δραστικά διαφορετικό.

Κατά γενική ομολογία, στην Ελλάδα πάσχουμε στην χάραξη μακρόπνοης στρατηγικής και διαχείριση κρίσεων. Όταν 35 χλμ από την πρωτεύουσα της χώρας έχεις 100 νεκρούς, αυτό κάτι δείχνει.

Η χώρα χρειάζεται επειγόντως όργανα στρατηγικού σχεδιασμού και διαχείρισης κρίσεων σε εθνικό επίπεδο, καθώς και την πολιτική βούληση για υλοποίηση βαθιών τομών που είναι το ακριβώς αντίθετο της μικροκομματικής διαχείρισης της πολιτικής. Οφείλουμε να οργανώσουμε τον εαυτό μας καλύτερα, με άξονα την εθνική ενότητα. Κι αυτό συνδέεται με ένα νέο πατριωτισμό, ο οποίος δεν είναι βέβαια εύκολο να οικοδομηθεί. Ο πατριωτισμός ως αίσθημα δεν αντιστρατεύεται τον κοσμοπολιτισμό. Αντιθέτως, αποτελεί προϋπόθεσή του.

Η ιστορία των τελευταίων 45 ετών μας διδάσκει ότι δεν υπάρχει καλύτερη διαχείριση κρίσης από την αποφυγή της κρίσης. Σκεφθείτε πόσο διαφορετική θα ήταν η προοπτική της χώρας, αν για κάθε κρίσιμη εθνική απόφαση υπήρχε ψυχραιμία, σχέδιο, υπολογισμένο κόστος και όφελος και όχι μικροπολιτική επιπολαιότητα και παρόρμηση.

www.athensvoice.gr

Τι ξεχωρίζει σήμερα έναν προοδευτικό από έναν συντηρητικό; Ειδικά σε μια εποχή ακραίας πόλωσης που οι έννοιες έχουν χάσει την σημασία τους.

Προοδευτική είναι κάθε πολιτική που έχει στο επίκεντρο τον άνθρωπο και τις μελλοντικές γενιές. Να κάνεις το σωστό πράγμα για την κοινωνία, δηλαδή να αφήσεις μια κοινωνία καλύτερη απ’ αυτή που παρέλαβες.

Ωστόσο, η κοινωνία «κρύβεται» πίσω από τα παραδοσιακά (αριστερά και δεξιά) κλισέ για να νομιμοποιήσει επιλογές στασιμότητας και αδράνειας. Προσοχή, δεν είναι η κοινωνία στο σύνολό της που εργαλειοποιεί τα κλισέ αλλά κάποιες ομάδες συμφερόντων που αποσπούν προσόδους από την υπόλοιπη κοινωνία. Το μικρό καλό, είτε το προσωπικό είτε το ομαδικό, υπερτερεί του κοινού καλού.

Προοδευτικό είναι να έχουμε αξιοκρατία ως κράτος. Όσο όμως υπάρχουν βολεμένοι που δεν το θέλουν αυτό και πολιτικοί που συμβαδίζουν με αυτό το αναξιοκρατικό σύστημα, θα επικρατεί η οπισθοδρόμηση. Είναι βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα μας η έλλειψη αξιοκρατίας και η κυριαρχία της μετριότητας.

Λαϊκισμός είναι η μεροληπτική επιλογή του παρόντος έναντι του μέλλοντος, αγνοώντας δηλαδή τις μέλλουσες γενεές. Η Ελλάδα γερνάει με τους πιο γρήγορους ρυθμούς στην Ευρώπη, κι όμως η χώρα μας κατέχει την τελευταία θέση στις δαπάνες για τη στήριξη της οικογένειας και των παιδιών. Ένα ζευγάρι με μέσο μισθό και δύο παιδιά πληρώνει τους υψηλότερους φόρους στην Ευρώπη! Αυτό είναι συντήρηση.

Κάποτε, εργάζονταν πέντε για να παράγουν τη σύνταξη των τριών. Σήμερα, δουλεύουν δύο για να παράγουν τη σύνταξη των πέντε. Πώς είναι δυνατόν όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι να στηρίζουν τις δαπάνες υγείας και τις συντάξεις όλο και περισσότερων συνταξιούχων; Όταν τόλμησε ένας υπουργός να προλάβει την κατρακύλα του ασφαλιστικού συστήματος, έπεσαν όλοι να τον φάνε. Αριστερά και δεξιά.

Όταν οι οικονομολόγοι περιγράφουν τις συνθήκες υπό τις οποίες ευημερούν οι χώρες, ένας από τους παράγοντες που τονίζουν είναι το «ανθρώπινο κεφάλαιο». Το διεθνές συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας μας συγκριτικά με το μέγεθος της, είναι η υπερ-εκπαίδευση των Ελλήνων που είναι αποτέλεσμα της υπερ-επένδυσης των γονιών μας στην μόρφωση, ακόμα και εν μέσω κρίσης. Παρά ταύτα, μόνο κατ’ ελάχιστο η ίδια η χώρα κεφαλοποιεί τους κόπους και την υπεραξία της εκπαίδευσης. Η Ελλάδα δεν υποφέρει μόνο από την μετανάστευση της πιο μορφωμένης γενιάς Ελλήνων αλλά κατέχει και το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ, σε αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αγγίζοντας σχεδόν το 20%.

Προοδευτικό είναι ένα κράτος να μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να δημιουργηθούν σταθερές θέσεις εργασίας με καλές αμοιβές, για να μπορέσει να χρηματοδοτήσει το ασφαλιστικό της σύστημα και να διατηρήσει την κοινωνική της συνοχή.

Προοδευτικό είναι να αλλάξεις το παραγωγικό μοντέλο με αύξηση της καινοτομίας, της παραγωγικότητας, της γνώσης και της αλληλεγγύης, όχι με εξωτερικό δανεισμό και μετάθεση ευθυνών.

Σήμερα χρειαζόμαστε κάτι δραστικά διαφορετικό. Σε αντίθεση με το παίγνιο μηδενικού αθροίσματος της λιτότητας, η Ελλάδα οφείλει να συνδεθεί με την παγκόσμια οικονομία, τις νέες τεχνολογίες και να αυξήσει το διαθέσιμο εισόδημα εντός της χώρας. Η μόνη συζήτηση που έχει νόημα για το αύριο είναι η συζήτηση για προοδευτικές πολιτικές που θα ευνοούν τις επενδύσεις, πιο συνεργατικά μοντέλα παραγωγής, θα ευνοούν την επιχειρηματικότητα και την παραγωγή καλύτερων προϊόντων και υπηρεσιών για να περιοριστεί η φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης που διαλύει τον κοινωνικό ιστό και κλυδωνίζει την ελληνική Δημοκρατία.

Οι ανισότητες απειλούν παντού όλες τις δυτικές Δημοκρατίες. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO), το διάμεσο εισόδημα της μεσαίας τάξης στην ΕΕ έχει υποχωρήσει πάνω από δύο τρίτα. Ανάλογη κατάσταση επικρατεί και στις ΗΠΑ.

Ζούμε σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Δεν μπορούμε όμως να κοιτάζουμε προς τα πίσω. Πρέπει να κοιτάμε το μέλλον με εθνική αυτοπεποίθηση και ευρωπαϊκή προσέγγιση. Ο κόσμος βαδίζει προς την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση και η Ελλάδα είναι προσκολλημένη ακόμα στην δεύτερη.

Τα ελληνικά προβλήματα δεν θα μας τα λύσουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας. Θα μπορούσαν ίσως να μας βοηθήσουν να τα λύσουμε. Το πολιτικό πρόβλημα ξεπερνάει τις ικανότητες ή τις ανικανότητες ενός κόμματος, γι’ αυτό χρειάζεται να προσδώσουμε κύρος στους θεσμούς, κάτι που είναι συνώνυμο με την εμπιστοσύνη στο μέλλον. Και το μέλλον απαιτεί συμπράξεις και συνθέσεις. Η τυφλή πόλωση δεν εξυπηρετεί τους πολίτες αλλά τους κομματικούς στρατούς.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ασφαλώς μια άλλη κυβέρνηση που να αναγνωρίζει τα προβλήματα και να θέλει να τα λύσει. Απαιτείται αλλαγή πολιτικής και αλλαγή υποδείγματος. Ένα κανονικό κράτος και μια ελεύθερη ανταγωνιστική αγορά, εξακολουθεί να είναι για την χώρα, το ζητούμενο.

Στην πραγματικότητα όμως αυτό πρέπει να το συνομολογήσει πρωτίστως η κοινωνία που θα έχει μεταπεισθεί και θα κάνει μια άλλη στρατηγική και ιστορική επιλογή, για να αλλάξει και το πολιτικό σύστημα που -εν πολλοίς- ευθύνεται για την καθυστέρηση της χώρας. Είναι πλέον απολύτως ξεκάθαρο ότι χωρίς ριζικές αλλαγές, οι πολίτες δεν θα βρουν τις ευκαιρίες που έχουν ανάγκη για να ευημερήσουν.

Το στοίχημα είναι αν η «μετα-μνημονιακή» εποχή θα γίνει και «μετα-λαϊκιστική». Το έχει ανάγκη η χώρα.

Nίκος Μηλαπίδης

«Η Τουρκία θα είναι πάντα δίπλα μας»

ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΣΑΙ ΣΥΡΙΖΑ